Оҕо сайдар тэрээһинэ «Инникигэ хардыы» НПК
Билиңңи сайдыылаах үйэҕэ араас хайысхалаах оҕолорго аналлаах конференциялары, конкурстары тэрийии оскуолаларга, оройуоҥҥа, республикаҕа быыстала суох ыытыллаллар. Сылтан сыл аайы оскуола оҕолорун кыттыылара, начальнай кылааска үөрэнэр оҕолоох төрөппүттэр көмөлөһөллөрө элбээн иһэрэ, ону таһынан үөрэнээччилэр чинчийэр, үлэлиир, бэлэмнэнэр таһымнара үрдээн иһэрэ киһини үөрдэр.
Үгэскэ кубулуйбут «Инникигэ хардыы» Х.М. Николаев аатынан орто оскуолаҕа оскуола иһинэн НПК ыытыллыбытын билиһиннэриэхпин баҕарабын. Барыта быйыл 29 үөрэнээччи кытынна. Быйыл икки дьүүллүүр сүбэ хамыыһыйата оҕолор үлэлэрин иһиттэ, сыаналаата. Ол курдук бастакы секцияҕа начальнай кылаас үөрэнээччилэрэ итиннэриилэри оҥордулар. Барыта 18 оҕо кытынна. Бу 18 оҕо иһигэр саҥа да кыттааччылар, хаһыс да сылларын кыттар оҕолор бааллар. Оҕолор иһитиннэрбит темаларын ис хоһоонноро олус интэриэһинэйдэр: дойдубут, дьоммут-сэргэбит туһунан, олохтоох эбэҥки норуотун таҥаһа-саба, эмтээх оттор туһаларын, бэйэлэрин сөбүлүүр идэлэрин туһунан о.д.а темаларын бэрт кэрэхсэбиллээхтик кэпсээтилэр. Кыайыылаахтарынан тахсан дипломунан наҕараадаланнылар: 1 миэстэ — Степанова Джулия (3б) “Бездомные собаки: проблемы и пути их решения”, 2 миэстэ – Караваев Даниил (4а) “Почему мы играем в Лего?”, 3 миэстэ – Желлаева Карина (1б) “Красноухая черепаха в домашних условиях”. Кыайыылаахтары бэлэмнээбиттэр салайааччылар Федотова Т.Н, Алексеева В.В, Афанасьева О.Д. Оройуоҥҥа ыытыллар «Инникигэ хардыы» научнай-практическай конференцияҕа кыайыылаахтары кытта өссө Караваев Костя (2а), Неустроев Изот (4а) дьүүллүүр сүбэ кытталларын быһаарда.
Үрдүкү кылаастартан 11 үөрэнээччи кытынна. Ордук оҕолор үлэлэрэ билигин тирээн турар боппуруостарга үлэлээбиттэрэ хайҕаллаах. Ол курдук элбэх үлэ оройуон экологиятын, оҕо доруобуйатын харыстааһыҥҥа болҕомто ууруллубут. Кыттааччылар бары бэриллибит боппуруостарга сөптөөх эппиэттэри биэрдилэр, араас сүбэлэри-амалары ыллылар. Кыайыылаахтарынан таҕыстылар: 1 миэстэ – Иванова Саина (10б) “Исследования изменения радиационного фона в с. Оленек. История Томторского месторождения”, 2 миэстэ – Бурнашева Айгылаана (10б) “Индикация чистоты влажности воздуха с помощью лишайников”, 3 миэстэ – Федорова Аня (9б) «Измерение влажности воздуха в классных комнатах”. 8 кылаастартан Даветова Сабина, Павлова Люба, Николаева Настя уонна 11 кылаастан Егорова Анжела оройуоҥҥа ыытыллар конференцияҕа кыайыылаахтары кытта тэҥҥэ кыттыахтара. Кыайыылаахтары бэлэмнээбит салайааччылар Николаева М.И, Николаева А.С. Быйылгы үлэлэргэ дьүүллүүр сүбэ практическай, чинчийэр өрүттэрэ кэҥээбитин бэлиэтээтэ.
Бары кыттыбыт үөрэнээччилэр сертификатынан, онтон кыайыылаахтар дипломунан наҕараадаланнылар. Научнай-практическай конференцияҕа оҕолору бэлэмнээбит учууталлар — бары сертификатынан наҕараадаланнылар. Быйыл чинчийэр үлэлэргэ хастыы да үөрэнээччини салайбыт учууталларбытыгар: алын сүһүөх кылаас салайааччыларыгар Алексеева А.В, Афанасьева О.Д, Никифорова О.Г, WWW “Оһургинат” кулууп салайааччытыгар Николаева А.С, математика, физика учууталыгар Николаева М.И. махтатанабыт. Бу маннык конференцияларга, конкурстарга төрөппүттэр көмөлөһөллөрө ордук хайҕаллаах, оҕолоро инники хардыылыырыгар олук уураллар, онон алын сүһүөх кылаас төрөппүттэригэр махтанан туран, үрдүкү кылааска үөрэнэр оҕолордоох төрөппүттэри учууталлары, кылаас салайааччыларын кытта бииргэ үлэлэһэргэ ыҥырабын.
Инникитин маннык ыытыллар «Инникигэ хардыы» бэйэтэ аатыгар да улахан болҕомто ууран, оройуоммут араас хайысхатын ырытан, анализтаан, инники сайдыытын торумун оҥорууга төһүү күүс буоларын өйдөөн туран, ханнык баҕарар тэрилтэ үлэһитэ, салайааччыта үөрэнээччилэрбитин бэлэмнэһэргитигэр ыҥырабын. Бэйэҕит үлэҕитигэр үрдүкү кылаас үөрэнээччилэрин сырытыннаран, салайар учууталын кытта бииргэ үлэлэстэххитинэ инники үлэ соруктара тахсан кэлиэхтэрин сөп. Эһиэхэ мэлдьи күүс-көмө буолуохтара оскуола учууталлара.
Маннык конференциялар сылын аайы ыытыллаллар. Аны саас муус устар ыйга бу сырыыга кыттыбатах, үлэлэрэ ситэ илик үөрэнээччилэри ыҥырабыт. Маннык конференцияларга кыттыбыт оҕолор билиилэрэ, көрүүлэрэ кэҥиир, элбэх дьоҥҥо кыбыстыбакка кэпсииргэ, саҥарарга үөрэнэр. Кинилэр буоллахтара, биһиги инники кэскиллэрбит, оройуоммут тэрилтэлэрин салайыахтаах, сайыннарыахтаах ыччаппыт. Онон оройуоммут үлэһит дьонун оскуола учууталларын кытта тэбис-тэҥҥэ оҕолорбут үлэлиир, чинчийэр дьоҕурдарын сайыннарыыга үлэлэһэргитигэр ыҥырабын.

Стручкова Анна Афанасьевна
Х.М.Николаев аатынан Өлөөн орто оскуолатын
научнай-методическай үлэҕэ дириэктэри солбуйааччы

НПК «Шаг в будущее»